بررسی تطبیقی ارتباطات کلامی در مثنوی مولوی و حدیقه سنایی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی زبان و ادبیات فارسی ، واحد یادگار امام (ره) (شهر ری) ،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

2 استادیار و هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد یادگار امام خمینی (ره)(شهر ری) ،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

3 استادیار و هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد یادگار امام خمینی (ره) (شهر ری )، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.

چکیده

ارتباط فرآیندی است آگاهانه یا ناآگاهانه، خواسته یا ناخواسته که از طریق آن احساسات و نظرات به شکل پیام‌های کلامی یا غیرکلامی بیان گردیده و سپس ارسال، دریافت و ادراک می‌شود. مثنوی مولوی و حدیقه سنایی به عنوان آثار برجسته عرفانی و تعلیمی زبان پارسی، از جمله آثاری هستند که ارتباطات کلامی ارائه شده در آن اهداف ویژة تعلیمی و اجتماعی و ... را دنبال می‌کند. بررسی ارتباطات کلامی این دو اثر به روش توصیفی- تحلیلی بیانگر آن است که با وجود اینکه نوع ادبی و زمینة ذهنی حدیقه و مثنوی، عرفانی و تعلیمی است اما کارکردها و اهداف ارتباطات کلامی در حدیقه نسبت به مثنوی تنوع چندانی ندارد به عبارت دیگر در این اثر عرفانی ارتباطات کلامی غالباً با هدف نصیحت و پند و اندرز مخاطب به کار گرفته‌شده‌اند. این در حالی است که مولوی در ارتباطات کلامی خویش اهداف متنوع‌تری از جمله کارکرد تعلیمی- تربیتی، کارکرد بیان گفتگو، کارکرد بیان ما فی الضمیر و تسکین روح و از همه مهم‌تر داستان‌پردازی که هنر برجسته مولوی است و ... است را دنبال نموده‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات