بررسی تطبیقی نوآوری های شاعران قرن ششم(نظامی، سنایی، عطار و خاقانی) در عرصه مباحث عرفانی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی،واحد قائمشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،قائمشهر،ایران.

2 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی،واحد قائمشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،قائمشهر،ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد قائمشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،قائمشهر،ایران

چکیده

شاعران هم به عنوان دارندگان روح‌های لطیف و حساس در لابه‌لای اشعار خود مناجات‌هایی نغز و دلنشین گنجانده‌اند که از لطیف‌ترین فرازهای آثارشان است. شاعران قرن ششم به ویژه (نظامی، سنایی، عطار و خاقانی) به مناجات و نیایش نگاهی موشکافانه و دقیق داشته‌اند؛ این نوع نگاه آنان را به شناخت و کاربرد درست این نوع ادبی هدایت کرده است. جستار حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی به بررسی تطبیقی نوآوری عرفانی اشعار شاعران قرن ششم (نظامی، سنایی، عطار و خاقانی) پرداخته است؛
اشعار نیایشی این شاعران از طریق سفر به زمان گذشته وآوردن آن به زمان حال ، علاوه بر زیبایی آفرینی وتأثیر گذاری ، آدمی را به نامیرایی وتسلط بر زمان، امیدوار می کنند و با تطبیق بین زمان نیایش وحجم نیایش، با ضرب آهنگ وشتابی نسبتاً بالا، موجب رسایی وتأثیر نیایش در ذهن شعر نیوشان می شوند.
نتیجۀ پژوهش حاکی از آن است استفاده از نیایش و مناجات در اشعار شاعران به عنوان گریزگاه احساسی است که با مطابقت اشعار شاعران عطار، سنایی، نظامی و خاقانی که از شعرا وعارفان نام آور ایران در قرن ششم هستند وتاثیر به سزایی بر عارفان نامی بعد از خود گذاشته‌اند این امر منتج می گردد که استفاده از نیایش و مناجات در این اشعار روشی مرسوم بین شاعران این قرن می باشد. همۀ این نیایش‌هایی که شاعران و هنرمندان، به نثر ساده یا به شعر با شکوه به رشتۀ تحریر درآورده‌اند، مراقبه‌ها یا تأملاتی درونی که در جامۀ نیایش‌ها به درازا بیان شده باشند، نیستند. بلکه اظهارهای مؤثر و قدرتمند قلبی هستند.

کلیدواژه‌ها