بررسی تطبیقی «آرمانشهر» در اشعار سهراب سپهری و ویلیام باتلر ییتز

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

چکیده

آرمانشهر و داشتن مدینه فاضله از دیرباز ذهن انسان را به خود مشغول کرده است و انسان همواره در رؤیاها و افکار خود در پی رسیدن به آن بوده است. در دنیای معاصر، ادبیان و شاعران به نوبه خود به این موضوع از زاویه‌های گوناگون پرداخته‌اند و آرمانشهر در آثار آن‌ها بازتاب ویژه‌ای دارد. سهراب سپهری از ایران و ویلیام باتلر یتز شاعر ایرلندی‌تبار انگلیسی نیز، در اشعار خود به این موضوع پرداخته‌اند. مقاله حاضر پژوهشی توصیفی- تحلیلی در حوزه ادبیات تطبیقی است که به بررسی و مقایسه دو شعر «پشت دریاها» و «سفر به بیزانس» از این دو شاعر با عطف بر مضمون آرمانشهر و سمبل‌های موجود در این دو شعر می‌پردازد، حاصل آن کشف شباهت‌ها و یکسانی‌هایی است که در اندیشه دو شاعر است. هرچند در خاستگاه فلسفی دو شاعر(شرق و غرب) تفاوت‌های وجود دارد اما این مفهوم در هر دو شعر نقش و رنگ یکسانی دارد. چرایی وجود آرمانشهر برای هر دو شاعر تقریباً یکی است و راه رسیدن به آن نیز یکسان است. برای هر دو آرمانشهر، نه خیال محض ونه واقعیت صرف است، آمیزه‌ای است از هر دو. آنچه در آرمانشهر در انتظار آنان است نیز یکسان است. آرمانشهر یعنی معرفت، معنویت و جاودانگی.

کلیدواژه‌ها


اصیل، حجت الله. 1371ش، آرمانشهر در اندیشه ایرانی، تهران: نشر نی.
افلاطون. بی تا، جمهوری، ترجمه فؤاد روحانی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
حسینی، سیدرضا. مکتب‌های ادبی، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات نگاه.
داد، سیما. 1375ش، فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: انتشارات مروارید.
رضایی، حسن. از وبگاه http://www.hamhameh.org/wbyeats/
سپهری، سهراب. 1389ش، گل باغ دیگر، به اهتمام آناهیتا حسین‌زاده، تهران: انتشارات اردیبهشت.
عنایت، حمید. 1364ش، بنیاد فلسفه سیاسی در غرب، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کاپلستون، فردریک، بی تا، تاریخ فلسفه، ترجمه جلال الدین مجتبوی، تهران: سروش.
مور،‌ توماس. 1373ش، آرمانشهر(اتوپیا)، ترجمه داریوش آشوری و نادر افشاری، تهران: خوارزمی.
 
مقالات
قائمی، فرزاد. 1386ش، «انواع و نمودهای ادبیات آرمانشهری در ادبیات کلاسیک فارسی»، فصلنامه تخصصی ادبیات فارسی، شماره 15 و 16، پاییز و زمستان، صص 278- 305.
 
منابع لاتین
Abjadian, Amrolla . (2008)  A Survey of English Literature,  Tehran. Samt.
Bloom, H. (1972). Yeats. London: Oxford University Press.
Jeffares, A. N. (Ed.). (1968. A commentary on the collected poems of WB Yeats. Springer.
Yeats, W., & Webb, T. (2000). Selected poems (Vol. 991). Penguin UK.