ظلم و بی عدالتی در اشعار معروف الرصافی و فرخی یزدی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور بوشهر

2 استادیار زبان و ادبیات عرب، دانشگاه پیام نور بجنورد

چکیده

دو کشور عراق و ایران در طول تاریخ مبارزاتی خود همواره در برابر استبداد داخلی و خارجی ایستادگی کرده‌اند. معروف الرصافی(1875م) شاعر عراقی تبار و فرخی یزدی (1889م) شاعر آزادیخواه ایرانی همواره مردم را به قیام علیه ظلم و استعمار خارجی و دفاع از وطن خود فرا می­خواندند تا جایی که احساسات وطن‌پرستانه و دعوت به مبارزه با ظلم و بی عدالتی به وضوح در دیوان آن‌ها موج می­زند. این دو شاعر به عنوان نماینده قشر روشنفکر و آزادی­خواه جامعه به خوبی از اهداف شوم دشمنان آگاهی داشتند و به دنبال عدم پذیرش ظلم و استبداد خواه در کشور خود و خواه در سایر سرزمین‌ها، در اشعار خود اقدامات تجاوزگران را محکوم و مردم را به قیام علیه آنان فرا ‌خواندند. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای به رشته تحریر نوشته شده است تا مظاهر مبارزه این دو شاعر علیه ظلم و بی­عدالتی را با استناد به دیوان‌های شعری آن‌ها تبیین کند.

کلیدواژه‌ها


بطی، رفائیل. 1923م، الأدب العصری فی العراق العربی، القاهرة: المطبعة السلفیة.
الرصافی، معروف. 2000م، الأعمال الشعریة الکاملة، بیروت: دار العودة.
شامی، یحیی. 2002م، شرح دیوان معروف الرصافی، بیروت: دار الفکر العربی.
صدر هاشمی، محمد. 1363ش، تاریخ جراید و مطبوعات ایران، تهران: انتشارات اساطیر.
ضیف، شوقی. 1959م، دراسات فی الشعر العربی المعاصر، القاهرة: دار المعارف.
طبانة، بدوی. 1957م، معروف الرصافی دراسة أدبیة لشاعر العراق وبیئته السیاسیة والإجتماعیة، ط1، مصر: مطبعة السعادة.
العبطة، محمود. 1992م، معروف الرصافی حیاته وآثاره ومواقفه، ط1، بغداد: دار الشؤون الثقافیة.
عزالدین، یوسف. 1989م، الشعر العراقی الحدیث أهدافه وخصائصه فی القرن التاسع عشر، القاهرة: دار المعارف.
فرخی یزدی، محمد. 1363ش، دیوان فرخی یزدی، به اهتمام حسین مکی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
قراگوزلو، محمد. 1384ش، نازلی سخن نگفت... نیم نگاهی در شعر و اندیشه سیاسی اجتماعی سعدی، حافظ، فرخی یزدی، نیما، شاملو، اخوان و فروغ، تهران: انتشارات نگاه.
گلبن، محمد و یوسف شریعتی. 1363ش، محاکمه محاکمه گران: عاملان کشتار سید حسن مدرس، فرخی یزدی، تقی ارانی، سردار اسعد بختیاری، تهران: نشر نقره.
المطلوب، احمد. 1970م، الرصافی آراؤه اللغویة والنقدیة، بغداد: معهد البحوث والدراسات.
 
مقالات
ابراهیمی کاوری، صادق و فاطمه اسدی. پاییز1393ش، «نگاهی تطبیقی به طنز سیاسی بهار و الرصافی»، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت، سال 8، شماره 31، صص 59- 71.
سعدون زاده، جواد. 1390ش، «جلوه ایران دوستی و اسلام باوری در شعر فرخی یزدی»، مجله مطالعات ایرانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سال دهم، شماره 19.