تحلیل مضمون و ساختار سروده‌های سیاسی یوسف الخطیب و ملک الشعرای بهار

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

چکیده

تحلیل ساختاری و محتوایی در زبان صرفاً نمایی روبنایی نیست، بلکه بر عکس بخش اساسی از معنای رسانده شده توسط شاعر را تشکیل می‌دهد. این نوع تحلیل، از میان گونه‌های کاربرد زبان، بیش از همه به زبان در ادبیات توجه نشان می‌دهد و بخش عمده پژوهش‌ها در این شاخه مطالعاتی بر شناسایی سبک‌های ادبی، زبان شخصی و فردیتِ خلّاق مولّف متمرکز است. یوسف خطیب از جمله شاعران سیاسی معاصر فلسطین می‌باشد که خود عضو حزب بعث سوسیالیستی عربی بود که فعالیّت‌های سیاسی بسیاری از خود بر جای گذاشته است و دیوان شعری وی پُر از مفاهیم سیاسی پیرامون جهان عرب است که در وراء این اشعار بر عنصر مقاومت و پایداری تأکید دارد. شباهت‌های مفاهیم شعری یوسف الخطیب و ملک الشعرای بهار نگارندگان را بر آن داشت تا اشعار این دو را از منظر محتوایی و ساختاری مورد بحث و بررسی قرار دهند. نگارندگان در پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی به بررسی و نقد داده‌ها می‌پردازند.

کلیدواژه‌ها


 
کتابنامه
القرآن الکریم.
أبوشاور، سعدی. 2003م، تطور الإتجاهات الوطنیة فی الشعر الفلسطینی المعاصر، بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات والنشر.
أحمد غنیم، کمال.1998م، عناصر الإبداع الفنّی فی شعر أحمد مطر، ط1، قاهرة: مکتبة مدبولی.
بهار، محمّدتقی. 1369ش، دیوان اشعار، تهران: انتشارات نگاه.
الخطیب، یوسف. 1959م، دیوان عائدون، بیروت: دار الآداب.
الخطیب، یوسف. 1998م، مجموعة بالشام أهلی والهوی بغداد، دمشق: دار فلسطین للثقافة والإعلام والفنون.
الخطیب، یوسف. 1998م، مجموعة رأیت الله فی غزّة، دمشق: دار فلسطین للثقافة والإعلام والفنون.
سلیمان، خالد. 1376ش، فلسطین و شعر معاصر عرب، ترجمه‌ شهره باقری و عبدالحسین فرزاد، تهران: چشمه.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. 1379ش، شاعر آیینه‌ها(بررسی سبک هندی و شعر بیدل)، چاپ چهارم، تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس. 1380ش، کلیات سبک شناسی، چاپ ششم، تهران: نشر فردوس.
عمید زنجانی، عباسعلی. 1390ش، مبانی اندیشه سیاسی در اسلام، چاپ هشتم، تهران: نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
عمید، حسن. 1360ش، فرهنگ فارسی عمید، ج2، چاپ سوّم، تهران: امیرکبیر.
الفاخوری، حنّا. 1422ق، تاریخ الأدب العربی الحدیث، المجلد الثانی، چاپ چهارم، قم: ذوی القربی.
معین، محمد. 1386ش، فرهنگ فارسی معین، ج2، چاپ دوّم تهران: نشر ثامن.
میرزایی، نجفعلی. 1389ش، فرهنگ اصطلاحات معاصر، چاپ دوّم، تهران: نشر فرهنگ معاصر.
 
مقالات
بهروزی لک، غلامرضا. «درآمدی بر مسائل سیاسی دکترین مهدویت»، فصلنامه انتظار موعود، شماره 16.
تجلیل، جلیل و محمدتقی بیگلر. 1389ش، «بلاغت تصویر در دیوان اشعار محمدتقی بهار»، فصلنامه تخصصی ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، شماره 28، زمستان.
کنفانی، غسّان. 1968م، «ابعاد ومواقف من الأدب المقاومة الفلسطینیة»، بیروت، مجلة الآداب، العدد الرابع.