بررسی تطبیقی اشعار ایدئولوژیک احمد شاملو و پل الوآر

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان فرانسه دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

2 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک

چکیده

در حوزه ادبیات تطبیقی با بررسی مضامین مشترک در ادبیات ملل مختلف می‌توان به اشتراکات بی‌شماری دست یافت که بر تأثیرگذاری متقابل شعرا یا نویسندگان تأکید می‌کند. زایش هر متن شعری، برخاسته از شرایط اجتماعی، سیاسی و اقتصادی حاکم بر جامعه است که با قلم شاعر متعهد بازگو و منعکس می‌شود. در این مقاله با تأکید بر مفاهیم پایه مانند صلح، عدالت، آزادی، عشق و آرمان- اتوپیا- بر اساس روش جامعه‌شناختی و نقد ایدئولوژی به بررسی تطبیقی اشعار ایدئولوژیک دو شاعر بلندآوازه از دو فرهنگ و تمدن متفاوت پل الوآر(1895-1952م) فرانسوی و احمد شاملو ایرانی (1305-1379ش) خواهیم پرداخت. رویکرد مورد نظر برای مقایسه اشعار این دو شاعر بزرگ، رویکرد جامعه شناختی است؛ چراکه این دو شاعر، تا حد زیادی تحت تأثیر زمانه‌ای بوده‌اند که در آن می‌زیسته‌اند و در آثارشان رویدادهای اجتماعی را منعکس نموده‌اند. در واقع هدف نقد اجتماعی، مطالعه تأثیرات متقابل ادبیات و جامعه می‌باشد. افزون بر این، در این مقاله از نقد ایدئولوژی نیز استفاده خواهیم نمود.

کلیدواژه‌ها


 
کتابنامه
ایگلتون، تری. 1368ش، مارکسیسم و نقد ادبی، ترجمه اکبر معصوم بیگی، چاپ اول، تهران: نشر دیگر.
آلتوسر، لویی. 1387ش، ایدئولوژی و ساز و برگ‌های ایدئولوژیک دولت، ترجمه‌ روزبه صدرا، چاپ اول، تهران: نشر چشمه.
پوینده، م.ج. 1390ش، در آمدی بر جامعه شناسی ادبیات، چاپ دوم، تهران: انتشارات نقش جهان مهر.
رهبریان، محمدرضا. 1386ش، ترانه‌های بی هنگام، نگاهی به حاشیه و متن شعرهای تقدیمی احمد شاملو، تهران: مروارید.
سارتر، ژان پل. 1384ش، ادبیات چیست؟، ترجمه ابوالحسن نجفی، تهران: نشر زمان.
شاملو، احمد. 1381ش، مجموعه آثار، دفتر یکم شعرها، چاپ سوم، تهران: زمانه و نگاه.
شاملو، احمد. 1384ش، کتاب شعر: احمد شاملو، گردآوری، تصحیح و تدوین: هیوا مسیح، چاپ اول، تهران: قصیده سرا.
شاملو، احمد. 1385ش، روشن‌تر از خاموشی، چاپ هفتم، تهران: نشر آگاه.
شاملو، احمد. 1387ش، مجموعه آثار، جلد اول، چاپ هشتم، تهران: نشر نگاه.
فرتر، ل. 1387ش، لویی آلتوسر، ترجمه امیر احمدی آریان، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.
قهرمانی، مریم. 1392ش، ترجمه و تحلیل انتقادی گفتمان، رویکرد نشانه شناختی، چاپ اول، تهران: نشر مؤلف.
الوار، پل. 2004م، تنهایی جهان، ترجمه شده توسط محمد رضا پارسایار، تهران: هرمس.
کتب فرانسوی
Eluard Paul, (2002) Poésies 1913-1916, Paris: Gallimard
 
مقالات
رسولی، حجت. 1384ش، «معیار تعهد در ادبیات»، پژوهشنامه علوم انسانی، ش 46-45، صص82-73.
فاضلی، ن. پاییز و زمستان 1374ش، «درآمدی بر جامعهشناسی هنر و ادبیات»، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 7 و 8، صص 107-134.
قسمت‌هایی از دو مصاحبه با احمد شاملو نقل از «مجله فردوسی»، فروردین 1345ش، «روزنامه آیندگان».