بررسی بازی‌های فولکلوری در شعر دوره‌ جاهلی و معاصر

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عرب، دانشگاه آزاد اسلامی ایلام، ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی ایلام، ایران

چکیده

بازی‌های فولکلوری بخش مهمی از فرهنگ عمومی هر ملت را تشکیل می‌دهند. این بازی‌ها بیش‌تر جنبه‌ قومی و محلی داشته و به عنوان میراثی گران‌بها، هویت ملی و فرهنگی اقوام گذشته را بیان می‌کنند. بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهند که ورزش و بازی جزء تفکیک ناپذیر زندگی اجتماعی انسان است و با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی هر منطقه بازی‌ها و ورزش‌هایی رواج دارد که در بسیاری از موارد نفوذ بیش‌تری در سرزمین‌های پیرامونی پیدا کرده است. شعر جاهلی دیوان دانش‌ها، باورها، بازی‌ها، آداب و رسوم، اعتقادات و تاریخ و فرهنگ عرب در این عصر به شمار می‌رود. از این ‌رو بسیاری از بازی‌های بومی محلّی آن‌ها در شعر این دوره تجلّی یافته است. در دوره‌ معاصر شاعرانی مانند احمد شوقی، نزار قبانی، حافظ ابراهیم، سامی البارودی و خلیل مطران به بازی‌های فولکلوری به صورت ضمنی در اشعارشان اشاراتی داشته‌اند. همچنین این شاعران در اشعارشان مطالبی را در مورد مسابقات و شمشیربازی‌ها و بازی در نوادی(باشگاه‌ها) ایراد فرمودند.

کلیدواژه‌ها


کتابنامه
کتب فارسی
برازش، محمودرضا. 1388ش، آشنایی با کشورهای جهان(عربستان سعودی)، چاپ دوم، مشهد: انتشارات آفتاب هشتم.
حمادی، باسم. 1394ش، بازی شمشیر، چاپ اول، اهواز: انتشارات ترآوا.
کتب عربی
ابراهیم، حافظ. 1987م، دیوان شعر، ضبطه وصححه وشرحه ورتبه أحمد أمین بک وأحمد الزین وابراهیم الأبیاری، الطبعة الثالثة، قاهره: المطبعة الأمیریة. 
الأسود بن یعفر. 1390ق/1970م، دیوان شعر، صنعه الدکتور نوری حمودی القیسی، وزارة الثقافة و الأعلام: مطبعة الجمهوریة.
الأعشی، میمون بن قیس، 1927م، دیوان شعر، شرح ابی العباس ثعلب، بیروت: مطبعة آذلف هلز هوسین.
إمرؤالقیس. 2004م، دیوان شعر، اعتنی به و شرحه عبدالرحمن المصطاوی، الطبعة الثانیة، بیروت: دار المعرفة. 
البارودی، محمود سامی. 1998م، دیوان شعر، حققه وضبطه وشرحه علی الجارم ومحمد شفیق معروف، بیروت: دار العودة.
حارث بن حلزه. 1991م، دیوان شعر، الطبعة الأولی، بیروت: دار الکتاب العربی.
زهیر بن ابی سلمی. 1988م، دیوان شعر، بیروت: دار الکتاب العربی.
الشنفری، عمرو بن مالک. 1996م، دیوان شعر، جمعه وحققه وشرحه امیل بدیل یعقوب، الطبعة الثانیة، بیروت: دار الکتب العربی.
شوقی، احمد. 1989م، الشوقیات، الجزء الأول، السیاسیة والتاریخ والإجتماع، بیروت: دار العودة.
طرفة بن عبد. 2003م، دیوان شعر، إعتنی به حمد و طماس، بیروت: دار المعرفه.
عبید بن أبرص. 1994م، دیوان شعر، شرح احمد اشرف عدره، بیروت: دار الکتاب العربی.
عروة بن الورد. 1418ق/1998م، دیوان شعر، دراسة وشرح وتحقیق أسماء ابوبکر محمد، بیروت: دار الکتاب العلمیة. 
علقمة بن فحل. 1353ق/1935م، دیوان شعر، بقلم السید أحمد صقر، الطبعة الأولی، قاهره: المطبعة المحمودیة.
علی، جواد. 1413ق/1993م، المفصل فی تاریخ العرب قبل الإسلام، الطبعة الخامسة، البغداد: جامعة البغداد.
عمرو بن کلثوم. 1411ق/1991م، دیوان شعر، جمعه وحققه وشرحه الدکتور أمیل بدیع یعقوب، الطبعة الأولی، بیروت: دار الکتاب العربی.
فاخوری، حنا. 1388ق، تاریخ ادبیات زبان عربی، ترجمه عبدالمحمد آیتی، چاپ ششم، تهران: انتشارات توس.
قبانی، نزار. 1999م، الأعمال الشعریة الکاملة، بیروت: منشورات نزار قبانی
لبید بن ربیعه عامری. 1993م، دیوان شعر، الطبعة الأولی، بیروت: دار الکتاب العربی.
المتلمس الضعبی. 1970م، دیوان شعر، روایة الأثرم وأبی عبیده عن الأصمعی، مهد المخطوطات العربیة.
المثقب العبدی. 1996م، دیوان شعر، جمعه وحققه وشرحه حسن حمد، بیروت: دار صادر.
مطران، خلیل. 1949م، دیوان شعر، الجزء الأول، قاهره: مطبعة دار الهلال.
نابغة الذبیانی. 1383ق، 1963م، دیوان شعر، تحقیق وشرح کرم البستانی، بیروت: دار صادر.