بن‌مایه‌های پایداری، از مشروطه تا انقلاب اسلامی با تکیه بر اشعار فرخی یزدی و بهجتی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد- ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد، گروه ادبیات، یزد

3 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد، گروه ادبیات، یزد، ایران

چکیده

ادبیات پایداری، فریادِ رسای ملت‌های مظلوم در برابر استعمار و حاکمان ظالم است. این نوع شعر هرچند در ادبیّات فارسی سابقه هزارساله دارد؛ ولی سرایش آن از زمان مشروطه به‌ طور جدّی و هدفمند آغاز شد. شاعرانی چون فرخی در عصر مشروطیت و بهجتی در عصر انقلاب اسلامی از طلایه­داران این عرصه بودند. با بررسی اجمالی سروده­های شاعران مورد نظر می­توان دریافت که این دو نسل از شاعران انقلابی از حیث اندیشه­های سیاسی و اجتماعی نقاط اشتراک زیادی با هم دارند و مضامین ادبیات پایداری در سروده­های آن‌ها به وضوح مشاهده می­شود. بنابراین، تحقیق در مضامین شعر این دو شاعر اهمیت دارد و بسیار ضروری می­نماید. در این پژوهش تلاش شده است با روش توصیفی- تحلیلی، جلوه­های پایداری را در اشعار این دو شاعر بررسی و به این سؤالات پاسخ داده شود؛ در حوزه مقاومت و پایداری چه مضامین و مؤلفه‌های مشترکی در اشعار فرخی و بهجتی می‌توان مشاهده کرد؟ ویژگی­های شعری این دو شاعر در حوزه پایداری چیست؟

کلیدواژه‌ها


کتابنامه
اکبری، منوچهر. 1371ش، نقد و تحلیل ادبیّات انقلاب اسلامی، بخش اوّل، شعر، تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
سپانلو، محمدعلی. 1369ش، چهار شاعر آزادی عارف، عشقی، بهار، فرخی یزدی، تهران: نگاه.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. 1378ش، ادبیات فارسی از جامی تا روزگار ما، ترجمه حجت اله اصیل، تهران: نشر نی.
شیفعی کدکنی، محمدرضا. 1380ش، فراز و فرود ادبیات فارسی از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی، سایت مدومه.
علی بابایی، یحیی. 1383ش، عوامل مؤثر بر وحدت نخبگان، تهران: پژوهشکده امام خمینی ره و انقلاب اسلامی.
فرخی یزدی، محمد. 1382ش، دیوان اشعار، به کوشش حسین مکی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
محمدی، غلامرضا. 1383ش، برهنه چون شمشیر، یزد: اندیشمندان یزد.
مسرت، حسین. 1384ش، پیشوای آزادی زندگی و شعر فرخی یزدی، تهران: ثالث.
یاحقی، محمد جعفر. 1385ش، چون سبوی تشنه، چ 1، تهران: انتشارات جامی.
 
مقالات
بهمنی، یدالله و علی پور طریفی. 1391ش، «تحلیل مقایسه مضامین برجسته شعر فرخی یزدی و عارف قزوینی»، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
فدوی، طیبه و مسعود باران پوری. 1396ش، «مقایسه جلوه‌های ادبیات مقاومت در شعر علی فوده و فرخی یزدی»، مجله مطالعات ادبیات تطبیقی جیرفت، شماره44، صص71-101.
مدرسی، فاطمه. 1393ش، «جلوه‌های ادبیات پایداری در سروده‌های فرخی یزدی»، نشریه ادبیات پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان، شماره10.