بررسی تطبیقی جایگاه انسان در شعر احمد شاملو و یانیس ریتسوس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، فارغ ‌التحصیل از دانشگاه آزاد علوم و ‌تحقیقات واحد

2 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، فارغ ‌التحصیل از دانشگاه آزاد واحد رشت، گیلان

چکیده

ادبیات تطبیقی از جمله رویکردهایی است که به بررسی مؤلفه‌های مشترک ادبیات، جریان‌های فکری، مکاتب ادبی و... در زبان‌های مختلف می‌پردازد و میزان تأثیر و تأثر آن‌ها را در حوزه‌های مختلف ادبی بررسی می‌کند. شعر شاملو و ریتسوس به‌ دلیل در بر داشتن اندیشه‌های جهان‌وطنانه و اجتماعی، ظرفیت نقدپذیری بالایی در حوزه ادبیات تطبیقی دارند. یانیس ریتسوس از ‌جمله برجسته‌ترین شعرای یونانی قرن بیستم است که به‌ دلیل داشتن دیدگاه‌ مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و همچنین در مقام یک منتقد اجتماعی، تا حدی که اشعارش بازتاب‌دهنده وضعیت جامعه خود بوده است، همسانی‌های ویژه‌ای با نگاه اجتماعی و نقادانه شاملو دارد، همین امر ضرورت و زمینه لازم را برای پژوهشی تطبیقی در آثار این شاعران فراهم می‌آورد. شاملو و ریتسوس انسان‌های عمیق و نخبه‌ای هستند که به انسان و جهان پیرامون خود رویکردی خاص و متفاوت دارند. شاعرانی که در طول زندگانی خود کوشیده‌اند من واقعی انسان را به او باز شناسانند و از سویی دیگر وظیفه او را نسبت به هستی و جهان پیرامونش به او نشان دهند.

کلیدواژه‌ها


آقابخشی، علی و مینو افشاری. 1383ش، فرهنگ علوم سیاسی، تهران: نشر چاپار.
پورنامداریان، تقی. 1381ش، خانه‌ام ابری است، تهران: نشر سروش.
حقوقی، محمد. 1368ش، احمد شاملو(شعر شاملو از آغاز تا به امروز)، تهران: نشر نگاه.
دستغیب، عبدالعلی. 1354ش، نقد آثار احمد شاملو، تهران: نشر چاپار.
دستغیب، عبدالعلی. 1385ش، شاعر عشق و سپیده دمان(نقد و تحلیل آثار شاملو)، تهران: نشر آمیتیس.
رونق، محمدعلی. 1388ش، شاملو شناسی(تقریباً همه چیز درباره احمد شاملو)، تهران: نشر مازیار.
ریتسوس، یانیس. 1382ش، نام دیگر عشق،ترجمه علی عبداللهی، تهران: نشر امتداد.
ریتسوس، یانیس. 1383ش، زمان سنگی، ترجمه فریدون فریاد، تهران: نشر ثالث.
ریتسوس، یانیس. 1384ش، همه چیز راز است،ترجمه احمد پوری، تهران: نشر چشمه.
شاملو، احمد. 1383ش، مجموعه آثار(دفتر یکم: شعر‌ها)، تهران: نشر نگاه.
فریاد، فریدون. 1388ش، شعر امروز یونان(پنجره‌ای روشن به صد سال شعر نو یونانی)، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.
مختاری، محمد، 1379ش، انسان در شعر معاصر، تهران، نشر توس.
مصاحب، غلامحسین. 1381ش، دائرة‌المعارف فارسی، تهران: نشر امیرکبیر.
نیک‌آئین، امیر. 1350ش، واژه‌نامه سیاسی و اجتماعی، تهران: بی نا.
 
مقالات
شهرتاش، سعید. 1368ش، «دو گفت‌و‌گو با یانیس ریتسوس شاعر مقاومت به ‌خاطر آزادی»، کیهان فرهنگی، سال ششم، شماره 65، صص 31- 35.
فریاد، فریدون. 1369ش، «زندگینامه ریتسوس»، کلک، سال ششم، شماره 9، صص 46- 50.
قره‌قانی، مجتبی، 1380ش، «ریتسوس شاعری تنها»، آزما، سال نهم، شماره 12، صص 53- 55.
ممتحن، مهدی و مظفری، روح‌الله. 1388ش، «نگاهی تطبیقی به شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسه هومر»، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، سال سوم، شماره 9، صص 141- 161.