بررسی تطبیقی یکی از داستان‌های حماسی آسیای غربی با داستان «بیژن و منیژه»

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

استادیارگروه ادبیات فارسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

چکیده

انسان در طول تاریخ همواره در صدد شناخت از اندیشه­ها و باورهای اقوام مختلف بوده است و درست به همین دلیل با توجه به همسایگی دو قوم دیرینه ترک و فارس، یک داستان حماسی عاشقانه با نام «بامسی بیرک» از شاهکار سرزمین ترکان با نام «دده قورقوت»؛ با داستان حماسی و عاشقانه «بیژن و منیژه» از «شاهنامه» فردوسی با رویکرد مقایسه و تطبیق بین آن‌ها، مد نظر بوده است. پژوهشگر در این مقاله توصیفی- تحلیلی کوشیده است که پیوستگی­ها و ارتباطات متنی این دو داستان را که با یکدیگر تجانس­ها و شباهت­هایی که از آن جمله است: ملاقات با دختران سرزمین بیگانه و عشق ورزیدن به آن‌ها، فرستادن ندیمان توسط دختران برای پیغام­بری، رفتن بازرگانان برای رهایی قهرمانان داستان­ها، حسد و تنگ نظری ضد قهرمانان، بخشیدن ضد قهرمانان توسط قهرمانان داستان، بازگشت قهرمانان به سرزمین آباء و اجدادی خود به مدد دختران سرزمین بیگانه، نکاح با دختران بعد از آزادی آنان و ... را تبیین و بررسی نماید.

کلیدواژه‌ها


اسلامی ندوشن، محمدعلی. 1386ش، زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه، چاپ چهارم، تهران: انتشارات یزدان.
بهزادی، بهزاد. 1381ش، دده قورقوت، چاپ اول، تهران: نشر سخن.
دهخدا، علی اکبر. 1373ش، لغتنامه، دانشگاه تهران: انتشارات روزنه.
رزمجو، حسین. 1375ش، انسان آرمانی و کامل، چاپ دوم، تهران: امیرکبیر.
صفا، ذبیح اله. 1363ش، حماسه‌سرایی در ایران، چاپ چهارم، تهران: امیرکبیر.
فاتح نیا، مژگان.1390ش، کتاب دده قورقوت، چاپ اول، تهران: نشر اندیشه نو.
فردوسی، ابوالقاسم. 1373ش، شاهنامه، به کوشش سعید حمیدیان، چاپ مسکو، چاپ اول، تهران: نشر قطره.
کفافی، محمد. 1382ش، ادبیات تطبیقی، ترجمه سیدحسین سیدی، چاپ اول، تهران: نشر آستان قدس رضوی.
یاحقی، محمدجعفر. 1382ش، فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی، چاپ دوم، تهران: انتشارات سروش.
 
مقالات
ممتحن، مهدی و همکاران. 1389ش، «تطبیق دو داستان ویس و رامین و تریستان و ایزوت»، مطالعات ادبیات تطبیقی، سال 4، شماره14، صص 158 -147.