بررسی تطبیقی مضامین رمانتیسم در اشعار مفدی زکریا و محمدحسین شهریار

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران (دانشیار)

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

چکیده

اشعار زکریا و شهریار زیباترین و دلنشین­ترین مفاهیم و مضامین رمانتیکی را به تصویر می­کشد. اشعار این دو شاعر مضامین رمانتیکی مشترکی دارند که از برجسته­ترین آن‌ها می­توان به طبیعت، غربت، فقر و وطن­پرستی اشاره کرد. طبیعت به عنوان یکی از پر بسامدترین مفاهیم و مضامین رمانتیکی است که بیش‌تر اشعار زکریا و شهریار را به خود اختصاص داده است؛ طبیعتی که شاعر از ناامیدی روزگار به آن پناه می­برد و آن را مکانی امن برای خود قرار می­دهد. مفدی زکریا و شهریار این مضامین رمانتیکی را با تشبیهات زیبا و خیال انگیز خلق می­کنند که در ذهن و قلب خواننده تأثیری شگرف می­گذارد. در این پژوهش سعی بر این است مفاهیم مشترک رمانتیکی در اشعار دو شاعر سرشناس الجزائری و ایرانی به صورت تطبیقی مورد بررسی قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


کتابنامه

کتب فارسی

جعفری جزی، مسعود. 1386، سیر رمانتیسم در ایران، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.

زرقانی، سیّدمهدی. 1387، چشم انداز شعر معاصر ایران، چاپ سوم، تهران: بی نا.

شهریار، محمدحسین. 1376ش، دیوان شهریار، تهران: نشر زرّین.

شهریار، محمدحسین. 1373ش، دیوان شهریار، تهران: نشر نگاه.

شهریار، محمدحسین. 1371ش، دیوان شهریار، چاپ یازدهم، تهران: بی نا.

شعردوست، علی­اصغر. 1386ش، شمع صدساله، ستاد بزرگداشت یکصدمین سال شهریار.

شمس لنگرودی، محمدتقی لاهیجی. 1377ش، تاریخ تحلیلی شعر نو، ج 4، تهران: نشر مرکز.

شفیعی کدکنی، محمدرضا. 1380ش، شعر معاصر عرب، تهران: نشر مرکز.

علیزاده، جمشید. 1374ش، به همین سادگی و زیبایی، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.

محمدزاده، نین. 1382ش، کلیات اشعار ترکی شهریار به انضمام حیدربابایه سلام، چاپ دوم، تهران: انتشارات نگاه.

مشروطه­چی، کریم. 1390ش، حیدر بابای شهریار در آیینه زبان فارسی، چاپ اول، تهران: انتشارات نگاه.

منزوی، حسین. 1372ش، این ترک پارسی گوی، چاپ اول، بی جا: نشر برگ.

 

کتب عربی

الخونة، مسعود. 1996م، الموسوعة التاریخیة الجغرافیة، بیروت: موسسة هانیاد.

داغر، یوسف اسعد. 2000م، مصادر الدراسة الأدبیة، بیروت: مکتبة لبنان.

دوغان، احمد. 1996م، فی الأدب الجزایری الحدیث، دمشق: اتحاد الکتاب العرب.

درار، أنیسة برکات. 1984م، أدب النضال الجزایری الحدیث، الجزایر: المؤسسة الوطنیّة للکتّاب.

زکریا، مفدی. 1961م، اللّهب المقدس، بیروت: منشورات المکتب التجاری.

زکریا، مفدی. 2007م، اللّهب المقدس، الموسسة للفنون المطبعیة، الجزایر.

زکریا، مفدی. 1986م، الیاذة، الجزایر: المؤسسة الوطنیّة للفنون الجمیلة.

زکریا، مفدی. 2003م، أمجادنا تتکلم، الجزایر: مؤسسة مفدی زکریا.

سعد الجیار، شریف. 2008م، دراسة الاسلوبیة والبنائیة، طبعة قاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب.

علوش، سعید. 1987م، مدارس الأدب المقارن، الطبعة الاولی، المرکز الثقافی العربی.

قبش، احمد. 1971م، تاریخ الشعر العربیّ الحدیث، دمشق: مؤسسة النّوری.

مقالات

پورعلی فرد، اکرم. 1382ش، «رمانتیسم اروپا و شعر نو پارسی»، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، شماره 46.

حاجی­زاده، مهین و فضامرادی، علی. 1394ش، «بررسی و تحلیل نوستالژی در شعر بلند حیدری»، فصلنامه علمی- پژوهشی نقد ادبی معاصر عربی، سال پنجم.

خاکپور، محمد و اکرمی، جلیل. 1389ش، «رمانتیسم و مضامین آن در شعر معاصر فارسی»، فصلنامه علمی- پژوهشی کاوشنامه، سال یازدهم، شماره 21.

دادخواه، حسن و حیدری، محسن. 1385ش، «رمانتیسم در شعر بدر شاکر سیّاب»، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، شماره 19، صص 113-129.

رفعت جو، حامد. 1384ش، «بازتاب رمانتیسم در عرصه ادبیات منظوم ایران»، کتاب ماه و ادبیات فلسفه، شماره 91، صص 68- 74.

سلیمی، علی. اختر سیمین، حسین رضا. 1390ش، «تأثیرپذیری شاعران معاصر عرب از مکتب ادبی رمانتیک»، فصلنامه علمی- پژوهشی نقد ادب معاصر عربی، سال دوم.

سلیمی، علی و نعمتی، فاروق. 1391ش، «مقایسه تطبیقی نوستالژی در شعر محمدحسین شهریار و سید قطب»، ششمین همایش ملی پژوهش­های ادبی دی ماه.

صدری­نیا، باقر. 1382ش، «جلوه­های رمانتیسم در شعر شهریار»، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، سال 46.

عبادیان، نسرین و سلیمانی، زهرا. 1391ش، «بررسی تطبیقی مکتب رمانتیسم در اشعار نیما یوشیج و خلیل مطران»، فصلنامه تخصصی زبان و ادبیات فارسی، شماره 13.

عبدی، صلاح الدین و احمدی ازندریانی، محمد. 1391ش، «بررسی تطبیقی طبیعت در شعر سهراب سپهری و بدر شاکر سیاب»، کاوشنامه ادبیات تطبیقی دانشگاه رازی کرمانشاه، سال دوم، شماره 8.

غیبی، عبدالاحد و پورمحمد، رباب. 1390ش، «بررسی تطبیقی مضامین رمانتیسم در اشعار ابراهیم ناجی و محمدحسین شهریار»، فصلنامه لسان مبین، سال دوم: دوره جدید.

مرتضویان، علی. 1386ش، «رمانتیسم در اندیشه سیاسی»، ارغنون، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، صص 175- 188.